“Plans are nothing; planning is everything.”
Dwight D. Eisenhower
Hogere verwachtingen realiseren met het Doelenspel: Een begeleidingstraject voor rekenonderwijs
Het stellen van hoge verwachtingen is cruciaal voor het succes van leerlingen (Gaikhorst, L., et al. “Lesgeven vanuit hoge verwachtingen: Handreiking voor leraren.” 2022). Onlangs heb ik een basisschool begeleid in een traject waarin we de focus hebben gelegd op het hebben van hoge verwachtingen. Onderdeel van dit traject was het Doelenspel, een krachtige tool die scholen helpt om inzicht te krijgen in essentiële leerdoelen en de leerlijnen van de gebruikte methode beter af te stemmen op de leerlingenpopulatie. Zo werden gezamenlijk concrete stappen gezet richting betere onderwijsresultaten.
*
Uitdaging: Rekenniveau verhogen
De school stond voor de uitdaging dat niet voldoende leerlingen het gewenste 1S-rekenniveau behaalden. Ondanks het feit dat er flink geïnvesteerd was in het verbeteren van de instructiekwaliteit – mét resultaat – wilde de school de volgende stap zetten. Dit hield in dat ze wilden werken aan meer curriculair bewustzijn en het realiseren van hoge verwachtingen. Onlosmakelijk verbonden hieraan was het kritisch bekijken van de methodeleerlijn om ervoor te zorgen dat deze aansluit op de specifieke behoeften van de leerlingen. We kozen ervoor om het Doelenspel in te zetten.
*
Wat is het Doelenspel?
Het Doelenspel is een interactieve methode die schoolteams helpt om inzicht te krijgen in de essentiële leerdoelen en de rekenleerlijn. Het stelt teams in staat om een duidelijk plan te ontwikkelen voor de komende periode. Het spel bevat concrete vragen en opdrachten die leerkrachten aanmoedigen om bewust na te denken over hun aanbod en het realiseren van een doelgerichte planning. Het uiteindelijke doel is het creëren van een helder actieplan dat gericht is op het verbeteren van de leerresultaten.
*
Het begeleidingstraject: Een praktische aanpak voor rekenonderwijs
Ik werd gevraagd om dit schoolteam te begeleiden in het praktisch inzetten van hoge verwachtingen, waarbij het Doelenspel een belangrijk hulpmiddel was. Het traject bestond uit verschillende fases:
- Analyse van de huidige situatie: Leerkrachten bespraken samen waar de groep op dat moment stond in hun ontwikkeling. Dit hielp hen in kaart te brengen wat extra aandacht nodig had en welke doelen centraal moesten staan in de komende periode.
- Inzicht in leerdoelen: Het Doelenspel gaf het team een helder overzicht van de doelen die in de komende maanden bereikt moesten worden om leerlingen op het gewenste niveau te krijgen. Dit zorgde voor een duidelijke structuur en beredeneerde keuzes in de methodeleerlijn.
- Concrete actieplannen: Het schoolteam maakte afspraken over doelgericht werken en het omgaan met niveauverschillen. Ook verdiepten we ons gezamenlijk in het differentiëren. Het team weet nu wat hen te doen staat om meer leerlingen richting het 1S-niveau te begeleiden.
Een van de belangrijkste voordelen van het traject was dat dit het team hielp om hun aanpak te differentiëren. Door het spel ontstond er een beter begrip van hoe doelgerichte extra ondersteuning een plek krijgt in de komende periode. Zo wordt er doelgericht lesgegeven en begeleid, met als doel het behalen van de hoge verwachtingen.
*
Resultaten van het Doelenspel
Na het spelen van het Doelenspel en het doorlopen van het begeleidingstraject gaf het team aan veel meer vertrouwen te hebben in hun aanpak. Een van de leerkrachten verwoordde dit treffend:
“Het Doelenspel heeft me echt geholpen om in kaart te brengen waar mijn groep nu staat en hoe we verder kunnen groeien. Het geeft me vertrouwen dat we meer leerlingen naar het 1S-niveau kunnen begeleiden door gerichter te werken met de leerlijnen.”
De belangrijkste resultaten waren:
- Meer bewustwording van de leerlijnen: Het team kreeg duidelijk inzicht in welke doelen bereikt moesten worden om het 2F/1S-niveau te behalen.
- Effectieve differentiatie: Leerkrachten konden gerichter differentiëren en dit een plek geven in hun blok- en weekplanning.
- Teamontwikkeling: Het spel bevorderde de samenwerking binnen het team, doordat leerkrachten samen strategisch nadachten over de te behalen doelen.
*
Waarom het Doelenspel werkt
Het traject is een gestructureerde route die teams helpt om doelgerichter te handelen en om de leerresultaten te verbeteren. Het Doelenspel is hierbij een middel om inzicht te krijgen in de leerlijnen. De voordelen van het Doelenspel zijn duidelijk:
- Inzicht in de leerlijnen: Het spel maakt duidelijk welke doelen behaald moeten worden, waardoor er gericht gewerkt kan worden aan specifieke vaardigheden.
- Differentiatie: Door het spel kunnen leerkrachten hun lessen beter aanpassen aan wisselende niveaugroepen.
- Samenwerking: Het Doelenspel stimuleert samenwerking en dialoog tussen leerkrachten, wat leidt tot betere gezamenlijke beslissingen.
*
Brede toepasbaarheid: Niet alleen voor rekenen
Hoewel dit traject specifiek gericht was op rekenen, is het Doelenspel ook beschikbaar voor spelling en begrijpend lezen. Het biedt scholen de mogelijkheid om op meerdere vlakken aan de slag te gaan met hoge verwachtingen en teamontwikkeling, met als einddoel betere leerresultaten voor alle leerlingen.
*
Klaar om het Doelenspel in te zetten?
Wil je jouw schoolteam ook helpen om meer leerlingen naar het 2F/1S-niveau te begeleiden en bewustwording te creëren rondom leerlijnen? Neem contact met mij op en ontdek hoe we samen aan de slag kunnen gaan. Samen kunnen we werken aan het realiseren van hogere verwachtingen en betere resultaten voor alle leerlingen.
*
4-9-2024
Handelingsgericht Werken: De Leerkracht als High Professional
Het nieuwe schooljaar is weer van start gegaan en tijdens deze eerste gouden weken leren leerkrachten hun leerlingen beter kennen. Dit is het ideale moment om Handelingsgericht Werken (HGW) onder de loep te nemen en te zorgen dat het onderwijs optimaal aansluit bij de behoeften van elke leerling.
Bij Aan Zet staat de leerkracht centraal als high professional in de klas. De kwaliteit van het onderwijs wordt bepaald door de kennis, kunde en vaardigheden van de leerkracht, en Aan Zet biedt schoolteams de ondersteuning die nodig is om deze rol met vertrouwen en vakmanschap te vervullen. In groep 3 t/m 8 en óók in de kleuterbouw, waar de belangrijke basis wordt gelegd voor de reis door het onderwijs van deze jonge kinderen.
HGW helpt schoolteams om hun aanpak te verfijnen, waarbij er wordt gewerkt in drie cyclussen die gedurende het schooljaar meerdere keren voorkomen:
– Lange cyclus: Deze cyclus beslaat gemiddeld vijf maanden. Tijdens deze periode wordt in álle groepen planmatig gewerkt, waarbij de onderwijsbehoeften van de leerlingen centraal staan. Aan Zet helpt leerkrachten om dit plan effectief op te stellen, uit te voeren en het effect van het plan te evalueren.
– Middellange cyclus: Deze cyclus volgt het blok of thema. De leerkracht analyseert aan het einde van zo’n blok of thema het effect van zijn of haar onderwijs en plant de aanbods- en beheersingsdoelen voor het komende blok of thema. Aan Zet biedt ondersteuning bij het analyseren, duiden en plannen, zodat leerkrachten effectief kunnen afstemmen op de onderwijsbehoeften van hun leerlingen.
– Korte cyclus: Deze cyclus verloopt van les naar les. Dagelijkse observaties van het leerproces, instructies, feedback en de benodigde opvolging hiervan staan centraal. Aan Zet begeleidt bij het differentiëren, zodat ze direct kunnen inspelen op de behoeften van de leerlingen.
Tijdens deze eerste weken van het schooljaar is het cruciaal dat leerkrachten hun leerlingen goed leren kennen. Dit legt de basis voor een succesvol jaar, waarin de HGW-cyclus gestalte geeft aan onderwijs waarin leerlingen zich gezien, begrepen en ondersteund voelen. Aan Zet helpt schoolteams hierbij, met de focus op positieve versterking.
Met HGW als leidraad wordt dagelijks gewerkt aan een toekomst waarin kinderen de kans krijgen om zich te ontwikkelen en te excelleren, terwijl de leerkracht, als spil in het onderwijs, zich gesteund en versterkt voelt in zijn of haar belangrijke rol. De start van het schooljaar biedt de perfecte gelegenheid om deze aanpak te herzien en verder te optimaliseren, zodat er een solide basis ligt voor de rest van het jaar.
In gesprek over hoe Aan Zet kan aansluiten bij het versterken van jullie HGW-cyclus? Laten we een afspraak maken!
5-7-2024
Bijna Zomervakantie: Terug- en Vooruitblik op het Onderwijsjaar
De zomervakantie staat voor de deur, een perfecte tijd om terug te blikken op het afgelopen onderwijsjaar en vooruit te kijken naar wat het nieuwe schooljaar zal brengen. Dit schooljaar zijn ongetwijfeld indrukwekkende stappen gezet, vol inzet en betrokkenheid van zowel leerkrachten als leerlingen. Wat staat het komende jaar te wachten? Hoe blijft groei en innovatie in het onderwijs gewaarborgd? Een helder beeld van de kwaliteit van onderwijs is cruciaal, en een zelfevaluatie met het team of een onafhankelijke, waarderende audit kan hierbij enorm helpen.
Terugblik op het Afgelopen Jaar
Het afgelopen jaar is ongetwijfeld veel bereikt. Nieuwe lesmethodes en methodieken zijn geïmplementeerd, innovatieve projecten zijn uitgevoerd en er is flexibel omgegaan met de uitdagingen die op het pad kwamen. Deze inzet heeft geleid tot prachtige resultaten en heeft de basis gelegd voor verdere verbeteringen. Maar naast de successen is het ook belangrijk om te kijken naar de leermomenten. Wat kon beter? Waar liggen nog kansen voor groei? Door hier gezamenlijk op te reflecteren, bouwt het team aan een nog sterker fundament.
Vooruitblik op het Komende Jaar
Voor het komende schooljaar zijn er weer volop mogelijkheden om het onderwijs verder te ontwikkelen. Een van de sleutels tot succes is een gezamenlijke zelfevaluatie. Door uitdagende werkvormen te gebruiken, wordt ervoor gezorgd dat iedereen betrokken is en alle stemmen gehoord worden. Ook die ene stem die net even een andere kijk heeft. Diversiteit in perspectieven maakt sterker en zorgt voor een compleet beeld van waar de organisatie staat en waar naartoe wordt gewerkt.
Zelfevaluatie, Reflectieve Dialoog en Audit
Een zelfevaluatie met uitdagende werkvormen biedt de mogelijkheid om op een activerende manier kennis te maken met het waarderingskader. Dit helpt niet alleen bij het creëren van een helder beeld van de kwaliteit, maar ook bij het voorbereiden op inspectiebezoeken of audits. Door een inhoudelijke, reflectieve dialoog te voeren, kunnen voorspellingen gedaan worden over wat er tijdens zo’n bezoek geconcludeerd zal gaan worden. Dit geeft niet alleen inzicht, maar ook vertrouwen in de gezamenlijke aanpak.
Met een goed gevulde rugtas vol onderbouwing, ideeën en ervaringen wil Aan Zet graag een steentje bijdragen. Samen wordt er gewerkt aan een inspirerende, activerende en reflectieve evaluatie. Of er wordt voor een uitgebreide audit gekozen, waarin Aan Zet de kwaliteit van de school op een waarderende, onafhankelijke manier in kaart brengt. Geef ruimte en tijd om terug te blikken en vooruit te kijken, zodat ook in het nieuwe schooljaar het team met volle energie en een helder plan aan de slag gaat.
Samen met Aan Zet
De juiste invulling geven aan een waardevol moment om te reflecteren en vooruit te blikken? Laten we in het nieuwe schooljaar een afspraak maken om samen evalueren en reflecteren gestalte te geven, zodat een sterk en betrokken team wordt opgebouwd. Aan Zet gebruikt heel veel verschillende invalshoeken en werkvormen, zodat elke stem gehoord wordt en het beste uit het onderwijs gehaald wordt.
Op naar een succesvol en inspirerend nieuw schooljaar!